Shqipëria po përjeton një periudhë të pazakontë për sistemin e saj të drejtësisë, me hetime dhe procedime penale ndaj figurave të larta politike dhe zyrtarëve të rëndësishëm shtetërorë. Megjithatë, rritja e numrit të rasteve të ndjekura nga drejtësia nuk nënkupton domosdoshmërisht se korrupsioni po zvogëlohet.
Një analizë e publikuar nga Deutsche Welle më 29 shtator 2026 ngre pikërisht këtë dilemë: a po arrin Shqipëria të luftojë shkaqet e korrupsionit, apo institucionet po bëhen më efektive kryesisht në ndëshkimin e tij pasi dëmi tashmë është shkaktuar?
Vitet e fundit, Struktura e Posaçme Kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (SPAK) ka hetuar figura të rëndësishme të politikës dhe administratës publike. Në mesin e rasteve të përmendura në analizë janë ish-presidentë, ish-kryeministra, ish-zëvendëskryeministra dhe zyrtarë të lartë të institucioneve shtetërore.
Këto zhvillime shënojnë një ndryshim të rëndësishëm krahasuar me periudhat kur zyrtarët e nivelit të lartë shpesh perceptoheshin si të paprekshëm nga drejtësia.
SPAK dhe pritshmëritë për reformën në drejtësi
Krijimi i institucioneve të reja të drejtësisë, pas reformës së vitit 2016, kishte si një ndër objektivat kryesorë luftimin e korrupsionit në nivelet më të larta të pushtetit.
Sipas ekspertëve të cituar nga Deutsche Welle, institucionet e reja kanë krijuar mundësi më të mëdha për hetimin e zyrtarëve që dikur konsideroheshin jashtë rrezikut të ndjekjes penale.
Megjithatë, analiza evidenton edhe një problem tjetër: ndëshkimi i korrupsionit nuk është i njëjtë me parandalimin e tij.
Avokati Dorian Matlija, i cituar nga DW, vlerëson se Shqipëria po bëhet më efektive në ndëshkimin e korrupsionit pasi ai ndodh, por shumë më pak efektive në parandalimin e tij.
Kjo nënkupton se përtej arrestimeve dhe proceseve gjyqësore, vendi ka nevojë për kontroll më të fortë të administratës, transparencë në shpenzimin e parasë publike dhe mekanizma që parandalojnë konfliktin e interesit.
Korrupsioni vazhdon të ndihet edhe në jetën e qytetarëve
Problemi nuk kufizohet vetëm te skandalet e mëdha politike. Ai shfaqet edhe në marrëdhëniet e përditshme të qytetarëve me administratën publike.
Sipas një ankete të vitit 2023 nga koalicioni SELDI për zhvillim dhe integritet, 52 për qind e të anketuarve në Shqipëri deklaruan se kishin përjetuar presion korruptiv nga zyrtarët publikë, ndërsa 40 për qind raportuan se kishin paguar ryshfet.
Këto të dhëna tregojnë se korrupsioni mbetet një sfidë që prek drejtpërdrejt besimin e qytetarëve në institucione.
Sfida për Shqipërinë nuk është vetëm të ketë më shumë hetime dhe arrestime, por të ndërtojë një sistem ku abuzimi me pushtetin të parandalohet përpara se të shkaktojë dëme financiare dhe shoqërore.
Në fund, suksesi i reformës në drejtësi nuk duhet të matet vetëm me numrin e zyrtarëve që përfundojnë në bankën e të akuzuarve, por edhe me aftësinë e institucioneve për të zvogëluar mundësitë që korrupsioni të përsëritet.
Leave a Reply