Tetë gra të vrara brenda vitit në Kosovë, rasti Arlinda Zekaj rikthen debatin për dështimet institucionale

Vrasja e Arlinda Zekajt dhe protestat që pasuan kanë rikthyer në qendër të vëmendjes problemin e dhunës ndaj grave në Kosovë, si dhe pyetjet mbi funksionimin e mekanizmave shtetërorë të mbrojtjes. Sipas raportimeve të publikuara pas rastit, tetë gra janë vrarë gjatë këtij viti në rrethana të lidhura me dhunën në familje, një shifër që ka nxitur reagime dhe kërkesa për përgjegjësi institucionale.

Rasti i Zekajt ka shkaktuar reagim të gjerë publik, pasi sipas deklarimeve dhe raportimeve të deritanishme, ajo kishte kërkuar ndihmë përpara se të vritej. Kryeministri Albin Kurti ka pranuar se rasti përmban shenja të një zinxhiri dështimesh institucionale dhe ka kërkuar që të sqarohet mënyra se si janë trajtuar paralajmërimet për rrezikun ndaj jetës së saj.

Sipas raportimeve, Zekaj ishte paraqitur në Prokurori tri ditë para vrasjes, duke shprehur shqetësimin për sigurinë e saj. Hetimi duhet të përcaktojë se si janë trajtuar këto informacione, nëse institucionet kanë ndërmarrë vlerësimin e nevojshëm të rrezikut dhe nëse janë zbatuar masat e duhura për mbrojtjen e saj.

Protesta dhe kërkesa për llogaridhënie

Mijëra qytetarë kanë protestuar në Prishtinë, duke kërkuar masa më efektive kundër dhunës ndaj grave dhe përgjegjësi nga institucionet që kanë për detyrë të garantojnë sigurinë e qytetarëve. Protestuesit kanë shprehur pakënaqësi ndaj mënyrës se si trajtohen rastet e dhunës në familje dhe kanë kërkuar që paralajmërimet e viktimave të mos neglizhohen.

Çështja nuk lidhet vetëm me ekzistencën e ligjeve, por edhe me zbatimin e tyre në praktikë. Policia, prokuroria, gjykatat dhe shërbimet sociale kanë role të ndryshme në identifikimin e rrezikut dhe mbrojtjen e personave që përballen me dhunë. Kur koordinimi mes këtyre institucioneve nuk funksionon, pasojat mund të jenë të rënda.

Të dhënat e Policisë së Kosovës tregojnë se gjatë vitit 2025 janë regjistruar 2,815 raportime për dhunë në familje. Ky numër pasqyron përmasat e problemit të raportuar, megjithëse nuk përfaqëson domosdoshmërisht të gjitha rastet që ndodhin në vend.

Pyetjet që kërkojnë përgjigje

Pas rastit Arlinda Zekaj, çështja kryesore mbetet nëse paralajmërimet për rrezikun ndaj jetës së saj janë trajtuar me seriozitetin e duhur dhe nëse mund të identifikohen përgjegjësi konkrete. Hetimi duhet të jetë i plotë, transparent dhe i bazuar në prova, pa paragjykuar përgjegjësinë penale të personave të përfshirë.

Në të njëjtën kohë, rasti e rikthen debatin mbi qasjen e grave në mbrojtje të menjëhershme, vlerësimin e rrezikut dhe reagimin institucional kur ekzistojnë kërcënime serioze. Përtej reagimeve publike, sfida mbetet që kërkesat për ndryshim të shndërrohen në mekanizma që funksionojnë në kohë dhe parandalojnë raste të tjera.