Kosova po hyn në një nga ditët më të ndjeshme të viteve të fundit, me 16 shtatorin që pritet të sjellë jo vetëm vendimin e Dhomave të Specializuara në Hagë për Hashim Thaçin, Kadri Veselin, Rexhep Selimin dhe Jakup Krasniqin, por edhe protesta dhe grumbullime të mëdha në Prishtinë e qytete të tjera të vendit.
Ambasada e Shteteve të Bashkuara në Prishtinë ka paralajmëruar shtetasit amerikanë për demonstrata të mëdha, duke theksuar se ato mund të shkaktojnë turma të mëdha, bllokim të rrugëve dhe ndërprerje të konsiderueshme të trafikut. SHBA-ja u ka kërkuar qytetarëve të saj të shmangin zonat ku priten protestat, ndërsa personelit amerikan i është rekomanduar të kufizojë udhëtimet jo të domosdoshme.
Në Kosovë, mbështetja për ish-krerët e UÇK-së ka qenë e fuqishme. Mijëra qytetarë u mblodhën në Prishtinë ditët e fundit duke kërkuar drejtësi dhe lirimin e ish-krerëve të UÇK-së, ndërsa organizatat e veteranëve kanë paralajmëruar protesta në rast të një vendimi fajësues.
Por, nëse protestat e 16 shtatorit do të shndërroheshin në përplasje, dhunë, dëmtime të pronës apo bllokime të pakontrolluara, një skenar i tillë mund të ketë pasoja edhe për mënyrën se si Kosova perceptohet ndërkombëtarisht.
Imazhi i Kosovës përballë partnerëve ndërkombëtarë
Për një shtet që synon integrim më të madh euroatlantik dhe që vazhdon të mbështetet fuqishëm te partneriteti me SHBA-në dhe NATO-n, mënyra se si menaxhohen protestat mund të jetë po aq e rëndësishme sa vetë arsyeja për të cilën qytetarët dalin në rrugë.
Një protestë masive dhe paqësore mund të shihet si shprehje demokratike e pakënaqësisë. Por një situatë kaotike do t’u jepte hapësirë kritikëve të Kosovës që ta paraqesin vendin si të paqëndrueshëm dhe të paaftë për të menaxhuar një krizë të brendshme.
Kjo është veçanërisht e ndjeshme në një kohë kur Kosova ende përballet me sfida politike dhe diplomatike në raport me partnerët ndërkombëtarë dhe me Serbinë. Reuters ka vlerësuar se vendimi i Hagës mund të ketë ndikim të rëndësishëm në politikën e brendshme të Kosovës, marrëdhëniet me Perëndimin dhe tensionet ndëretnike.
Por ekziston edhe ana tjetër e medaljes.
Thirrjet për protesta nuk nënkuptojnë automatikisht se Kosova do të përballet me dhunë apo destabilizim. Paralajmërimi amerikan është një masë sigurie për shkak të madhësisë së pritshme të tubimeve dhe problemeve të mundshme me qarkullimin, ndërsa protestat paqësore janë pjesë normale e një shoqërie demokratike.
Prandaj, mënyra se si do të zhvillohet 16 shtatori mund të bëjë dallimin: një mobilizim i madh, por paqësor, mund ta paraqesë Kosovën si një shoqëri që shpreh fuqishëm qëndrimet e saj, ndërsa dhuna dhe përplasjet do të rrezikonin t’i japin një imazh krejt tjetër vendit.
Në këtë situatë, përgjegjësia nuk bie vetëm mbi protestuesit. Edhe institucionet e sigurisë dhe autoritetet publike do të kenë rol kyç në garantimin e rendit, duke respektuar njëkohësisht të drejtën e qytetarëve për protestë.
16 shtatori pritet kështu të jetë një test jo vetëm për reagimin e shoqërisë kosovare ndaj vendimit të Hagës, por edhe për mënyrën se si Kosova dëshiron të shihet nga miqtë dhe partnerët e saj ndërkombëtarë.
Leave a Reply